{"id":652,"date":"2023-08-01T08:44:10","date_gmt":"2023-08-01T08:44:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ditori.com\/?p=652"},"modified":"2023-08-01T08:44:23","modified_gmt":"2023-08-01T08:44:23","slug":"fitim-veliu-kujtesa-e-heroit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/2023\/08\/01\/fitim-veliu-kujtesa-e-heroit\/","title":{"rendered":"FITIM VELIU-KUJTESA E HEROIT"},"content":{"rendered":"<p><strong>FLIJIMI E RRUG\u00cbTIMI<\/strong><\/p>\n<p>Shqiptar\u00ebt, k\u00ebt\u00eb muaj e kujtojn\u00eb heroin e tyre nacional, Adem Jasharin, flijuesin e personales p\u00ebr dashurin\u00eb e universales. Ai, e mbylli nj\u00eb epok\u00eb historike t\u00eb nisur n\u00eb koh\u00eb mitologjike, si koh\u00eb e kujtojm\u00eb, si sakrific\u00eb m\u00ebsojm\u00eb se jeta dhe vdekja e tij ishin kauz\u00eb komb\u00ebtare e dashuri shqiptare. Jet\u00ebn dhe vdekjen ia fali Dardanis\u00eb s\u00eb mo\u00e7me antike, vendit q\u00eb krijoi histori t\u00eb p\u00ebrzier me mitologji, por q\u00eb me vepr\u00ebn e tij heroike, Ademi e mbylli epok\u00ebn mitologjike dhe at\u00eb historike p\u00ebr t\u00eb hapur koh\u00ebn e liris\u00eb dhe epok\u00ebn e pavar\u00ebsis\u00eb, pra nj\u00eb rrug\u00ebtim q\u00eb k\u00ebrkon bashkim e veprim, dije e dashuri, maturi e men\u00e7uri.<\/p>\n<p><strong>Jashar\u00ebt<\/strong><\/p>\n<p>Ky em\u00ebr \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb e nj\u00eb jete q\u00eb ka prodhuar histori, identitet dhe tani \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb emblem\u00eb, shenj\u00eb dhe simbol p\u00ebr etnin\u00eb shqiptare, duke hapur e mbyllur historin\u00eb, identitetin, kultur\u00ebn dhe ekzistenc\u00ebn ton\u00eb shqiptare. Kurse figura legjendare e Ademit, si hero dhe sheshi si vendtakim i shqiptar\u00ebve \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb hap\u00ebsir\u00eb nacionale shqiptare, si takim, universale si mesazh e kuptim, duke projektuar t\u00eb ndodhur\u00ebn historike n\u00ebp\u00ebrmjet shenjave t\u00eb gjalla, t\u00eb cilat kan\u00eb mbetur si d\u00ebshmi t\u00eb nj\u00eb kohe q\u00eb ka prodhuar e projektuar vizionaritetin e pavar\u00ebsis\u00eb n\u00eb mbrojtje t\u00eb p\u00ebrhershme t\u00eb shenjave ambientale (etni, gjuh\u00eb ) dhe atyre universale (kultur\u00eb e fe). Ademi, tani \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb simbol kohe, p\u00ebr t\u00eb gjall\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb kuptuar jet\u00ebn si sakrific\u00eb sublime q\u00eb k\u00ebrkon etnia, andaj etnia shqiptare tani e p\u00ebrgjithmon\u00eb identifikohet n\u00eb shenjat, gjurm\u00ebt e Ademit dhe sheshit Jasharaj.<\/p>\n<p><strong>Figurat e m\u00ebdha<\/strong><\/p>\n<p>Tani, shqiptar\u00ebt kan\u00eb shenjat e tyre identitare, kulturore e universale, heroin si shenj\u00eb historike dhe gjuh\u00ebn si esenc\u00eb etnike, jetike p\u00ebr vazhdim\u00ebsin\u00eb ton\u00eb me shenjat tona. Shenj\u00ebn e par\u00eb t\u00eb identitetit t\u00eb heroit, Ademin, pa t\u00eb cilin s\u2019ka histori sublime, sepse shenja e par\u00eb identitare e nj\u00eb shteti pas gjuh\u00ebs \u00ebsht\u00eb heroi, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilit ruhet shenja e par\u00eb, gjuha. Pra, Ademi tani b\u00ebhet jo vet\u00ebm heroi i historis\u00eb, por edhe i kultur\u00ebs dhe pavar\u00ebsis\u00eb komb\u00ebtare, jo vet\u00ebm kosovare, por shqiptare, sepse heroi yn\u00eb u flijua si vet\u00ebdije nacionale shqiptare, n\u00ebn t\u00eb cil\u00ebn shtrihet Kosova si hije. Ademi, \u00ebsht\u00eb em\u00ebrues i t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebtave nacionale (gjuh\u00ebs, flamurit, atdheut, himnit e ideologjis\u00eb). Jashar\u00ebt, hapin tem\u00ebn e madhe t\u00eb flijimit, si d\u00ebshmi t\u00eb nj\u00eb kohe tejhistorike, por variojn\u00eb ta universalizojn\u00eb flijimin si t\u00eb tashme dhe t\u00eb ardhme ekzistenciale. Kjo teori ka nj\u00eb praktik\u00eb dometh\u00ebnie kur n\u00eb ekzistenc\u00ebn e t\u00eb gjall\u00ebve do t\u00eb k\u00ebrkohet p\u00ebrkujtimi i atyre q\u00eb dhan\u00eb frym\u00ebn e shpirtin, nj\u00eb binom p\u00ebr ta forcuar edhe m\u00eb tej jet\u00ebn, ekzistenc\u00ebn ton\u00eb si q\u00ebllim. D\u00ebshmor\u00ebt e Jasharajve jan\u00eb e sotmja jon\u00eb, edhe pse jo t\u00eb gjall\u00eb fizikisht, ata mbesin m\u00eb koherent e m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm se ne t\u00eb gjall\u00ebt t\u00eb sot\u00ebm e t\u00eb nes\u00ebrm.<\/p>\n<p><strong>Misioni i heronjve<\/strong><\/p>\n<p>D\u00ebshmor\u00ebt e kan\u00eb kryer misionin e tyre m\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb, duke dh\u00ebn\u00eb jet\u00ebn, kurse ne t\u00eb gjall\u00ebt duhet t\u00eb punojm\u00eb vazhdimisht deri n\u00eb vdekje p\u00ebr kombin, fen\u00eb e etnin\u00eb. K\u00ebt\u00eb mendim e konstatim duhet ta provoj\u00eb e lexoj\u00eb secili lexues, qoft\u00eb ai sublim a subtil, n\u00ebp\u00ebrmjet teoris\u00eb se edhe f\u00ebmija m\u00eb i vog\u00ebl i familjes Jashari \u00ebsht\u00eb m\u00eb i fuqish\u00ebm se sa ne sot, sa t\u00eb vegj\u00ebl jemi ne para vepr\u00ebs s\u00eb tyre flijimtare. Thon\u00eb se koha i sh\u00ebron plag\u00ebt, por plag\u00ebt tona\u00a0 nj\u00eb dit\u00eb do t\u00eb sh\u00ebrohen, por jo dhe gjurm\u00ebt si d\u00ebshmi e koh\u00ebs q\u00eb sh\u00ebnjohet si kujtes\u00eb, dhimbje dhe koh\u00eb Marsi, muaj q\u00eb sjell jo vet\u00ebm gjurm\u00ebn si d\u00ebshmi, por edhe koh\u00ebn si histori, e historia risjell kujtes\u00ebn si mos harres\u00eb t\u00eb vepr\u00ebs s\u00eb p\u00ebrjetshme t\u00eb komandantit legjendar, Adem Jashari. Toposi, sheshi jasharaj, \u00ebsht\u00eb shpallur tani emblem\u00eb historike q\u00eb identifikon shtratin e ekzistenc\u00ebs p\u00ebr t\u00eb gjall\u00ebt.<\/p>\n<p><strong>Kujtesa e koh\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>Sheshi, si figur\u00eb e simbol sa vjen e forcohet me t\u00eb panjohurat e saj t\u00eb m\u00eb hershme, kjo p\u00ebr t\u00eb prodhuar ngjarjen si biografem\u00eb t\u00eb koh\u00ebs dhe jet\u00ebs, e koha do t\u00eb zbuloj\u00eb misionin e shum\u00eb t\u00eb panjohurave p\u00ebr t\u00eb rigjetur formul\u00ebn e p\u00ebrjetshme t\u00eb konceptit flijim, e q\u00eb k\u00ebt\u00eb koncept e ka rigjetur e p\u00ebrmbyll heroi nacional, Ademi kurse ne duhet t\u00eb jemi n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm p\u00ebr ta rigjetur vetveten diku n\u00eb mesin e tyre, sa her\u00eb q\u00eb koha k\u00ebrkon sakrific\u00eb. Koha, nuk do ta p\u00ebrmbyll\u00eb t\u00eb th\u00ebn\u00ebn p\u00ebr ta, madje as shkrimi q\u00eb n\u00ebnkupton shpesh t\u00eb path\u00ebn\u00ebn, sepse vepra e tyre nuk matet me dijen e konstatimin e dijes son\u00eb p\u00ebr ta. Ata mbeten\u00a0<em>Enciklopedi e jet\u00ebs shqiptare si kujtes\u00eb kohore<\/em>\u00a0n\u00eb mesin e t\u00eb gjall\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>Simboli<\/strong><\/p>\n<p>Vepra e familjes Jashari mbetet e pazb\u00ebrthyeshme deri n\u00eb fund. Jashar\u00ebt krijuan histori n\u00eb form\u00eb e p\u00ebrmbajtje, duke e shnd\u00ebrruar\u00a0<em>sheshin jasharaj<\/em>\u00a0n\u00eb\u00a0 simbol t\u00eb takimit, bashkimit, krenaris\u00eb, kujtes\u00ebs dhe dhembjes, sheshi tani ka marr\u00eb epitetin e etosit dhe etnosit shqiptar si simbol t\u00eb bashkimit t\u00eb identitetit shqiptar, aty ku amanetet rigjejn\u00eb shpirtin e humbur n\u00eb sfondin e jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjumur.\u00a0 Ademi e rigjeti historin\u00eb e humbur n\u00eb vorbull\u00ebn historike e antike, e form\u00ebsoi tani n\u00eb modernitetin e historis\u00eb shqiptare t\u00eb vulosur p\u00ebrgjithmon\u00eb n\u00eb formul\u00ebn e porosis\u00eb s\u00eb ideologut, shkrimtarit dhe enciklopedistit shqiptar Sami Frash\u00ebri, i cili n\u00eb vepr\u00ebn e tij\u00a0<em>Shqip\u00ebria n\u00eb tri pamje<\/em>\u00a0e mbyll vepr\u00ebn me porosin\u00eb: Zoti, e Drejta, Kombi, Gjuha Shqip\u00ebria, Shqiptar\u00ebsia.\u00a0<em>\u00a0\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n<p><strong>Dualizmi si paradoks shqiptar<\/strong><\/p>\n<p>Ju e mbrojt\u00ebt gjuh\u00ebn, idealin dhe tok\u00ebn ton\u00eb, me gjakun tuaj, ne po e tkurrim\u00a0 at\u00eb pa fije turpi, t\u00eb bindur se jemi n\u00eb udh\u00ebn t\u00ebnde edhe si mision edhe si vizion. Stereotipi \u201cBac, u kry\u201d ka krijuar tipin e shqiptarit ideal q\u00eb jeton me \u00ebndrra e shpresa t\u00eb m\u00ebdha, n\u00eb nj\u00eb jet\u00eb q\u00eb i ngjan agonis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs buz\u00eb vdekjes. Tipin e shqiptarit q\u00eb shpres\u00ebn e nd\u00ebrton mbi jet\u00ebn q\u00eb e rr\u00ebnon at\u00eb, nj\u00eb paradoks q\u00eb k\u00ebrkon zgjidhje pragmatike brenda nj\u00eb Shqipnie etnike, pa kauza e fars\u00eb emocionale.\u00a0 Ne vijm\u00eb pran\u00eb varrit tuaj p\u00ebr t\u00eb fal\u00ebnderuar, por n\u00eb brendin\u00eb ton\u00eb p\u00ebshp\u00ebrisim cic\u00ebrim\u00ebn se kemi humbur di\u00e7ka udh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjumur, moralin politik apo idealin historik\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\/RevistaUji-VIII\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>FLIJIMI E RRUG\u00cbTIMI Shqiptar\u00ebt, k\u00ebt\u00eb muaj e kujtojn\u00eb heroin e tyre nacional, Adem Jasharin, flijuesin e personales p\u00ebr dashurin\u00eb e universales. Ai, e mbylli nj\u00eb epok\u00eb historike t\u00eb nisur n\u00eb koh\u00eb mitologjike, si koh\u00eb e kujtojm\u00eb, si sakrific\u00eb m\u00ebsojm\u00eb se jeta dhe vdekja e tij ishin kauz\u00eb komb\u00ebtare e dashuri shqiptare. Jet\u00ebn dhe vdekjen ia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":653,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=652"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":654,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/652\/revisions\/654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}