{"id":1173,"date":"2023-09-05T14:30:24","date_gmt":"2023-09-05T14:30:24","guid":{"rendered":"https:\/\/ditori.com\/?p=1173"},"modified":"2023-09-05T14:30:24","modified_gmt":"2023-09-05T14:30:24","slug":"a-eshte-i-rrezikshem-acidi-citrik-si-shtese-ushqimore-e330","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/2023\/09\/05\/a-eshte-i-rrezikshem-acidi-citrik-si-shtese-ushqimore-e330\/","title":{"rendered":"A \u00ebsht\u00eb i rreziksh\u00ebm acidi citrik si shtes\u00eb ushqimore (E330)?"},"content":{"rendered":"<p><strong>N\u00ebse i lexoni etiketat n\u00eb ushqime dhe pije, shum\u00eb shpesh do t\u00eb gjeni pranin\u00eb e acidit citrik.<\/strong><\/p>\n<p>Por p\u00ebr \u00e7far\u00eb p\u00ebrdoret ky aditiv ushqimor? A \u00ebsht\u00eb i dobish\u00ebm apo potencialisht i rreziksh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin?<\/p>\n<p>Acidi citrik \u00ebsht\u00eb n\u00eb list\u00ebn e p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb shum\u00eb produkteve: ver\u00eb dhe birr\u00eb, fruta dhe perime t\u00eb parapaketuara, humus, lloje t\u00eb ndryshme salcash, re\u00e7ele, si dhe produkte p\u00ebr pastrimin e sht\u00ebpis\u00eb dhe p\u00ebr higjien\u00ebn dhe bukurin\u00eb.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb ndoshta nj\u00eb nga aditiv\u00ebt m\u00eb t\u00eb zakonsh\u00ebm q\u00eb p\u00ebrdoret kryesisht si ruajt\u00ebs dhe p\u00ebr turshi.<\/p>\n<p>N\u00eb produktet ushqimore, mund ta identifikoni edhe me shkurtes\u00ebn E330. Acidi citrik natyral dhe acidi citrik artificial.<\/p>\n<p>Para s\u00eb gjithash, \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb dallim themelor: jo i gjith\u00eb acidi citrik \u00ebsht\u00eb i nj\u00ebjt\u00eb.<\/p>\n<p>Ekziston nj\u00eb i natyrsh\u00ebm, d.m.th. acid organik i pranish\u00ebm n\u00eb fruta dhe perime (ve\u00e7an\u00ebrisht agrume) dhe acid citrik q\u00eb riprodhohet n\u00eb laborator.<\/p>\n<p>Natyrisht, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb konsumoni ushqime q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb acid citrik n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb natyrale, por nj\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr, megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb t\u00eb merrni ato t\u00eb cilave u \u00ebsht\u00eb shtuar acidi citrik si nj\u00eb shtes\u00eb.<\/p>\n<p>Natyralja, e p\u00ebrmbajtur p\u00ebr shembull n\u00eb l\u00ebngun e limonit, vepron si:<\/p>\n<p>\u25aa antioksidant: pra do t\u00eb thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb mbroj\u00eb trupin nga efektet e d\u00ebmshme t\u00eb radikaleve t\u00eb lira<\/p>\n<p>\u25aa promovon sh\u00ebndetin e zemr\u00ebs dhe ndihmon n\u00eb parandalimin e kancerit dhe s\u00ebmundjeve t\u00eb tjera<\/p>\n<p>\u25aa Alkalizues: Ata q\u00eb ndjekin teorin\u00eb e ushqimeve me nj\u00eb pH acid ose baz\u00eb e din\u00eb se ato q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb acid citrik (si dhe limon\u00ebt) klasifikohen si alkalizues dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye ndihmojn\u00eb n\u00eb uljen e aciditetit t\u00eb trupit.<\/p>\n<p>\u25aa kelator: acidi citrik mund t\u00eb veproj\u00eb si nj\u00eb kelator i metaleve t\u00eb r\u00ebnda, d.m.th. lidhet me k\u00ebto substanca dhe i mund\u00ebson trupit t\u2019i eliminoj\u00eb m\u00eb mir\u00eb ato<\/p>\n<p>\u25aa parandalon gur\u00ebt: ky acid mund t\u00eb parandaloj\u00eb formimin e gur\u00ebve n\u00eb veshka dhe formimin e kristaleve t\u00eb acidit urik<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, t\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebrfitime nuk jan\u00eb t\u00eb dukshme nga konsumimi i acidit citrik t\u00eb riprodhuar n\u00eb laborator dhe i p\u00ebrdorur si suplement ushqimor.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, kjo substanc\u00eb prodhohet artificialisht duke p\u00ebrdorur disa sheqerna dhe fermentim nga k\u00ebrpudhat Aspergillus niger (myk i zakonsh\u00ebm i zi).<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e lir\u00eb dhe m\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar k\u00ebt\u00eb aditiv ushqimor. Por a ka ndonj\u00eb rrezik t\u00eb mundsh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin n\u00eb konsumimin e k\u00ebtij lloji t\u00eb acidit citrik?<\/p>\n<p><strong>Acidi citrik artificial: a \u00ebsht\u00eb i d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin?<\/strong><\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa acidi citrik natyral ka vet\u00ebm kund\u00ebrindikacione t\u00eb vogla (urth i mundsh\u00ebm dhe erozion i smaltit t\u00eb dh\u00ebmb\u00ebve), situata mund t\u00eb jet\u00eb e ndryshme p\u00ebr acidin sintetik.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse myku i zi filtrohet, disa besojn\u00eb se mykotoksinat (produktet e mbeturinave mikroskopike t\u00eb mbetura nga k\u00ebrpudhat) nuk hiqen plot\u00ebsisht.<\/p>\n<p>Prandaj, ekziston frika se g\u00eblltitja apo thithja e k\u00ebtyre substancave shum\u00eb t\u00eb vogla mund t\u00eb krijoj\u00eb probleme para s\u00eb gjithash sepse myku dhe mykotoksinat shoq\u00ebrohen me shfaqjen e problemeve t\u00eb frym\u00ebmarrjes, alergjive dhe madje edhe s\u00ebmundjeve kronike.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr ekspert\u00ebt q\u00eb ngren\u00eb alarmin p\u00ebr acidin citrik artificial \u00ebsht\u00eb Maria Vila, mjeke n\u00eb Qendr\u00ebn e Mir\u00ebqenies Chambers n\u00eb Shtetet e Bashkuara, e cila thot\u00eb se ekspozimi ndaj mykotoksinave mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb probleme t\u00eb frym\u00ebmarrjes, lodhje kronike, alergji dhe probleme t\u00eb tjera sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n<p>Ajo gjithashtu paralajm\u00ebron se ato mund t\u00eb shkaktojn\u00eb acarim ose simptoma t\u00eb astm\u00ebs n\u00ebse acidi citrik \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb kozmetik\u00eb ose produkte pastrimi.<\/p>\n<p>Gjithashtu duhet theksuar se sheqeri i p\u00ebrdorur p\u00ebr prodhimin e acidit citrik vjen kryesisht nga panxhari dhe misri, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb nd\u00ebr organizmat m\u00eb t\u00eb zakonsh\u00ebm t\u00eb modifikuar gjenetikisht (OMGJ).<\/p>\n<p>Edhe pse disa ekspert\u00eb shqet\u00ebsohen p\u00ebr pasojat e mundshme t\u00eb marrjes s\u00eb acidit citrik artificial, nuk ka nj\u00eb hulumtim t\u00eb gjer\u00eb dhe p\u00ebrfundimtar q\u00eb tregon nj\u00eb lidhje t\u00eb qart\u00eb midis konsumit t\u00eb k\u00ebtij aditiv dhe problemeve t\u00eb mundshme sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ekziston nj\u00eb studim q\u00eb arriti n\u00eb p\u00ebrfundimin se acidi citrik nuk d\u00ebmton trurin ose m\u00ebl\u00e7in\u00eb.<\/p>\n<p>Sigurisht, si gjithmon\u00eb, ju k\u00ebshillojm\u00eb t\u00eb minimizoni marrjen e ushqimeve t\u00eb paketuara t\u00eb pasura me aditiv\u00eb dhe konservues si acidi citrik.<\/p>\n<p>Ngr\u00ebnia e ushqimeve t\u00eb fresk\u00ebta dhe vitale \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb dhe n\u00eb \u00e7do rast zgjidhja m\u00eb e mir\u00eb.<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebse i lexoni etiketat n\u00eb ushqime dhe pije, shum\u00eb shpesh do t\u00eb gjeni pranin\u00eb e acidit citrik. Por p\u00ebr \u00e7far\u00eb p\u00ebrdoret ky aditiv ushqimor? A \u00ebsht\u00eb i dobish\u00ebm apo potencialisht i rreziksh\u00ebm p\u00ebr sh\u00ebndetin? Acidi citrik \u00ebsht\u00eb n\u00eb list\u00ebn e p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb shum\u00eb produkteve: ver\u00eb dhe birr\u00eb, fruta dhe perime t\u00eb parapaketuara, humus, lloje t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1174,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1175,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1173\/revisions\/1175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ditori.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}